Web sitesi teklifleri aynı görünen başlıkların altında çok farklı işler içerebilir. Bir teklifte içerik girişi, ölçümleme ve bakım bulunurken diğerinde yalnızca sayfa tasarımı olabilir. Karar vermeden önce aşağıdaki 12 soruya yazılı ve ölçülebilir yanıt almak, proje sırasında sürprizleri azaltır.
1. Web sitesinin asıl iş hedefi nedir?
Site yalnızca kurumsal görünürlük mü sağlayacak, teklif talebi mi toplayacak, telefon ve WhatsApp görüşmesi mi başlatacak, yoksa çevrim içi satış mı yapacak? Ana hedef; sayfa yapısını, çağrıları, içerikleri ve ölçülecek dönüşümleri belirler.
2. Hedef kullanıcı kimdir ve ne arar?
Müşterinin konumu, ihtiyacı, karar süresi ve kullandığı arama dili bilinmeden hazırlanan site genellikle işletmenin anlattıklarını sıralar; müşterinin sorularını yanıtlamaz. Hedef kitle ve arama niyeti sayfa planından önce tanımlanmalıdır.
3. Hangi sayfalar ve işlevler kapsamda?
Ana sayfa, hizmetler, hizmet detayları, hakkımızda, blog, referanslar, iletişim, form, çoklu dil, randevu veya ödeme gibi her teslimatı listeleyin. “Beş sayfalı site” ifadesi, sayfa şablonu ve içerik miktarı açıklanmadığında yanıltıcı olabilir.
| Başlık | Netleştirilecek nokta |
|---|---|
| Sayfalar | Adları, sayısı ve her sayfanın amacı |
| İşlevler | Form, arama, WhatsApp, harita, randevu, ödeme |
| İçerik | Metni ve görselleri kimin hazırlayacağı |
| Entegrasyon | CRM, e-posta, analitik, sosyal medya veya harici servisler |
| Revizyon | Kaç tur olduğu ve turun neyi kapsadığı |
4. Metin ve görselleri kim hazırlayacak?
İçerik gecikmesi, web projelerinin en yaygın takılma noktalarındandır. Metin yazımı, fotoğraf çekimi, stok görsel lisansı, ürün bilgileri ve onay sorumluları teslim takviminde açıkça yer almalıdır. Yapay veya stok içerik kullanılacaksa doğrulama ve kullanım hakkı da netleşmelidir.
5. Domain, hosting ve hesaplar kimin adına olacak?
Domain kaydı, hosting, analitik, etiket yöneticisi, arama konsolu ve varsa reklam hesapları işletmenin erişebildiği hesaplarda tutulmalıdır. Ajansın yönetici olması mümkündür; ancak işletme kendi dijital varlıklarına sahip ve gerektiğinde erişebilir olmalıdır.
6. Mobil uyum ve erişilebilirlik nasıl doğrulanacak?
“Mobil uyumlu” ifadesini kabul kriterlerine dönüştürün: menü, form, buton, tablo, görsel ve metinlerin farklı ekranlarda kullanılabilir olması; klavye erişimi, anlamlı başlık sırası, yeterli renk kontrastı ve görsel alternatif metinleri gibi temel erişilebilirlik kontrolleri yapılmalıdır.
7. Hız ve teknik kalite için hedef nedir?
Görsellerin sıkıştırılması, gereksiz kodun azaltılması, önbellekleme ve doğru barındırma yaklaşımı baştan planlanmalıdır. Tek bir laboratuvar puanı yerine gerçek cihaz deneyimi, önemli sayfalar ve Core Web Vitals göstergeleri birlikte değerlendirilmelidir.
8. SEO altyapısına neler dahil?
SEO yalnızca birkaç anahtar kelime eklemek değildir. Düzenlenebilir başlık ve açıklamalar, temiz URL’ler, yönlendirmeler, canonical yapısı, sitemap, robots kuralları, yapılandırılmış veri, dahili bağlantılar ve indeksleme kontrolü teknik teslimat listesinde olmalıdır. İçerik üretimi ve sürekli SEO çalışmasının ayrı bir hizmet olup olmadığı da açıklanmalıdır.
9. Formlar ve başarı ölçümü nasıl kurulacak?
Formun hangi adrese veya sisteme düşeceği, hata ve spam koruması, başarı mesajı, bildirimler ve veri saklama yaklaşımı test edilmelidir. Analitik, arama konsolu ve dönüşüm olayları yayından önce kurulmalı; telefon, WhatsApp ve form sonuçları ayrı ölçülmelidir.
10. Güvenlik, yedekleme ve güncellemeler kimin sorumluluğunda?
TLS sertifikası, yönetici erişimi, yazılım güncellemeleri, yedek sıklığı, geri yükleme yöntemi ve güvenlik olayı halinde iletişim süreci açıklanmalıdır. Kişisel veri toplanıyorsa yalnızca gerekli alanlar istenmeli ve işletmenin hukuki yükümlülükleriyle uyumlu metinler hazırlanmalıdır.
11. Yayın sonrası bakım ve destek nasıl işleyecek?
Garanti süresi, hata düzeltme kapsamı, içerik değişikliği ücretleri, yanıt süreleri ve bakım paketleri birbirinden ayrılmalıdır. Bakım almamak mümkünse işletmenin güncelleme, yedekleme ve içerik yönetimi için gerekli eğitimi ve dokümantasyonu teslim alması gerekir.
12. Proje sonunda tam olarak ne teslim edilecek?
- Canlı site ve üzerinde anlaşılan tüm sayfa/işlevler
- Domain, hosting ve yönetim paneli erişimleri
- Kaynak kodu veya kullanılan platforma ilişkin sahiplik ve lisans bilgileri
- Analitik, Search Console ve etiket hesaplarına erişim
- Yönlendirme listesi, sitemap ve indeksleme kontrolleri
- Kullanım eğitimi, kısa yönetim dokümanı ve yedekleme bilgisi
- Lisanslı görsellerin ve üçüncü taraf servislerin kullanım koşulları
- Garanti, bakım ve destek iletişim süreci
Teklifleri puanlamak için kısa karar tablosu
| Kriter | Sorulacak kanıt |
|---|---|
| İş hedefini anlama | Önerilen sayfa ve dönüşüm akışı hedefle uyumlu mu? |
| Kapsam netliği | Teslimatlar, hariç işler ve revizyonlar yazılı mı? |
| Sahiplik | Domain, hesaplar, veriler ve erişimler işletmede mi? |
| Teknik kalite | Mobil, hız, SEO, güvenlik ve ölçüm kabul kriterleri var mı? |
| Süreç | Takvim, sorumlular ve onay adımları belli mi? |
| Yayın sonrası | Garanti, bakım, eğitim ve destek koşulları açık mı? |
Sık sorulan sorular
Web sitesi yaptırmadan önce ilk olarak ne belirlenmeli?
Sitenin ana iş hedefi belirlenmelidir: görünürlük, teklif talebi, telefon/mesaj, randevu veya satış. Diğer kararlar bu hedefe göre şekillenir.
Domain ajansın adına olabilir mi?
Teknik olarak olabilir; ancak işletmenin kendi alan adına sahip olması ve kayıt hesabına erişebilmesi bağımlılık riskini azaltır.
Web sitesi teklifinde SEO dahil midir?
Teknik SEO altyapısı ile sürekli SEO hizmeti farklıdır. Başlıklar, sitemap ve yönlendirmeler teslimata dahil olabilir; içerik üretimi ve düzenli optimizasyon ayrıca tanımlanmalıdır.
Kaç revizyon hakkı yeterlidir?
Sayıdan çok revizyon turunun kapsamı önemlidir. Tasarım yönü, metin düzeltmesi ve yeni işlev talebi birbirinden ayrılmalı; onay aşamaları yazılmalıdır.
Proje sonunda hangi erişimler alınmalı?
Domain, hosting, yönetim paneli, analitik, Search Console, etiket yöneticisi ve varsa kaynak kodu/depo erişimleri ile lisans bilgileri teslim alınmalıdır.